Lupusta ana endikasyonlar
Özellikle böbrek veya merkezi sinir sistemi tutulumu olan şiddetli lupus formları
Dozaj
Damar yolu: 100 mg, 500 mg, 1000 mg:
2 ila 4 haftada bir vücut metrekaresine 0,5 ila 0,7 vücut yüzeyi (<1200 mg/damar yolu hızlı uygulama)
Siklofosfamid ağızdan alınabilir (1 ila 2 mg/kg), ancak bu durumda uygulanan toplam doz damar yoluyla alınandan daha fazla olacağı için daha zararlıdır
Temel İlaç Etkileşimleri
- Siklofosfamid yıkımının hızlanması (enzimatik indüksiyon): rifampisin, fenobarbital, fenitoin...
- Karaciğerde metabolizması olan ilaçlarla birlikte kullanımı, bu ilacın etki oranını değiştirebileceğinden dikkatle yapılmalıdır.
- Siklofosfamid yıkımında azalma (enzimatik inhibisyon): morfin, progesteron, kinin...
Ana yan etkiler
- Sindirim: bulantı, kusma (özellikle intravenöz uygulamada)
- Saç dökülmesi (alopesi): nadir
- Yumurtalık yetmezliği nedeniyle adet görmeme (amenore), özellikle 25 yaşın üzerindeki denekler için toplam dozun 10 gramın üzerinde olması durumunda
- Sperm kalitesinde azalma (azospermi): özellikle 10 gramdan yüksek toplam doz durumunda
- Enfeksiyonlar
- Kemik iliği hasarı (ilikteki kan hücrelerinde azalma)
- İdrarda kan bulunması (hematüri) ile ortaya çıkan ve mesane tümörüne zemin hazırlayan sistit riski taşıyan mesane zararı
- Toplam doz olarak yüksek alanlarda için diğer kanserler ve lenfomalar
Verilmemesi gereken durumlar
- Hamilelik, emzirme
- Kemik iliği yetersizliği
- Alerji
- Devam eden enfeksiyon
- Hemorajik sistit denilen kanamalı mesane iltihabı
- Şiddetli karaciğer yetmezliği
Kullanım için önlemler
- Bebekte yapısal bozukluklar olma riski nedeniyle tedavinin kesilmesinden sonra 3 aya kadar etkili doğum kontrolü
- Yumurtlamayı engellemek için doğum kontrolü veya hormon tedavisi kullanarak yumurtlamayı önlemek
- Siklofosfamid ile tedavi edilen erkekler için sperm saklama (uzun süreli tedavi durumunda)
- Böbrek veya karaciğer yetmezliği durumunda doz azaltımı
- Pnömosistoz denilen akciğer tutan enfeksiyonların profilaksisi: trimetoprim 800mg/sülfametoksazol 160mg yüksek doz 2 günde bir 1 tablet veya pentamidin solunum yoluyla alınan tedavileri
- Damar yoluyla sıvı tedavisi + uromitexanan ve mesane hasarı riskini azaltmak için yatmadan önce mesanenin boşaltılması
İzleme
- Kan sayımı: 2 / ay (damar yoluyla uygulama sonrası 10. günde beyaz kan hücrelerinde maksimum düşüş)
- Nötropeni <1000/mm3 veya lenfosit <500/mm3 ise doz azaltımı (beyaz kan hücrelerinde düşme
- Karaciğer değerlendirmesi, kreatinin ve kanda elektrolitleri ölçme: 1/ay
- İdrarda inatçı kan olması durumunda sistoskopi ile idrar degerlendirme(hematüri)
- Klinik izleme
