Lupusta ana endikasyon
Metotreksatın lupus için pazar izni yoktur, ancak uzmanlar şiddetli eklem / deri tutulumu veya akciğer ve kalp zarında iltihap olan lupusta etkili olduğunu kabul etmektedir
Dozaj
- Klinik belirtilere bağlı olarak genel olarak haftada 7,5 ila 25 mg
- Olağan maksimum doz: haftada 1 kiloya 0.3 mg. 2.5 mg tabletler; 2.5 mg, 10 mg kas içi uygulanan dozlar; ciltaltı enjeksiyon için şırıngalar
- Ağız yoluyla alınan (24 saat içinde 1 ila 3 dozda), damar yoluyla, kas içine uygulanan form, cilteltı enjeksiyon
Özel dikkat gerektiren başlıca ilaç etkileşimleri
- Nonsteroidal antienflamatuvar ilaçlar denilen ağrı kesiciler, mantar ilaçları
- K vitamini baskılayan ilaçlar, trimetoprim/sülfametoksazol, antikonvülzanlar denilen nöroloji ilaçları
Ana yan etkiler
- Sitopeni, agranülositoz (beyaz kan hücrelerinde belirgin azalma)
- Bulantı, ağrı, kusma, aft yaraları (aftöz ülserler)
- Aşırı duyarlılık pnömonisi (akciğer tutulumu), hepatik sitoliz (karaciğerde yıkım)
- Toplum ve fırsatçı enfeksiyonlar: pnömosistoz denilen akciğer enfeksiyonu (özellikle beyaz kan hücrelerinde düşüş varsa)
- Saç dökülmesi (alopesi)
Verilmemesi gereken durumlar
- Hamilelik ve emzirme dönemi
- Tedaviye karşı aşırı duyarlılık
- Şiddetli karaciğer lyetmezliği ve aşırı alkol alımı
- Şiddetli böbrek yetmezliği
- Anemi, trombositopeni, nötropeni, lenfopeni (kan hücrelerinde düşüş)
- Enfeksiyonlar (tedavinin geçici olarak kesilmesi)
Kullanım için önlemler
- Tedavinin kesilmesinden sonra 3 aya kadar etkili doğum kontrolü
- Folik asit alımı ile kombinasyon halinde yan etkilerin sıklığını azaltır:haftada 5 mg (metotreksat 20 mg’dan fazla ise ise haftada 10 mg), metotreksattan 48 saat sonra
İzleme
- Kan sayımı, karaciğer ve böbrek testleri, ilk 1 ay haftada 1 ardından 2 ay boyunca 15 günde 1 ve sonra ayda 1
- Karaciğer testleri normalden yüksekse veya nötrofiller <1000/mm3 veya lenfositler <500/mm3 ise doz azaltımı (beyaz kan hücreleri)
- Klinik izleme: enfeksiyon, akciğer muayenesi