Lupus tanısı, hastalığı ortaya koyan bulgulara büyük ölçüde dayanır. Yapılması gereken tetkiklerin amacı, bir yandan lupusa benzeyen başka hastalıkları dışlamak, diğer yandan ise mümkünse tanıyı kesinleştirmektir. Lupus tanısı için en yararlı testler şunlardır:

"Rutin" biyolojik muayeneler

< kan hücrelerinde azalma (sitopeni): anemi (hemolitik veya inflamatuar, kırmızı kan hücrelerinde azalma), lenfopeni, nötropeni (beyaz kan hücrelerinde, lenfositlerde veya nötrofillerde azalma), otoimmün trombositopeni (trombositlerde azalma).

< Böbrek fonksiyonlarının (kreatinin ile ölçülür) ve idrarın analiz edilmesiyle böbrek hasarının araştırılması, böbreğin süzme yeteneğinde bir anormallik olup olmadığını anlamayı mümkün kılar. Böbreğin süzme yeteneği hasar görmüşse, idrarda proteinler (albümin dahil), aynı zamanda kırmızı kan hücreleri (hematüri) veya beyaz kan hücreleri (lökositüri) bulunur. Bu böbrek anormallikleri lupusa özgü değildir, ancak bu hastalık araştırılırken bakılması önemlidir. İdrarın basit bir analizi ile tespit edilebilirler.

< Karaciğerle ilgili kan testleri (transaminazlar ve alkalen fosfataz) özellikle başka bir hastalığın, örneğin viral bir enfeksiyonun, dışlanmasına yardımcı olur.

İmmünolojik muayeneler

< Her şeyden önce bağışıklık sisteminin aktivasyonunu yansıtan yüksek düzeyde immünoglobulin (hipergamaglobulinemi) aranmasıdır.

< Tanıyı doğrulamak için en önemli kan testleri, bağışıklık sistemiyle ilgili (immünolojik) testlerdir. Bu testlerde antinükleer antikorlar (ANA) ve bunların alt türleri (anti-dsDNA, anti-Ro/SS-A, anti-La/SS-B, anti-Sm, anti-RNP gibi) araştırılır. Ayrıca, bağışıklık sisteminin aşırı çalışmasına bağlı olarak kanda bazı tamamlayıcı (kompleman) proteinlerin azalması da incelenebilir; bu duruma hipokomplementemi denir.

Bu immünolojik değerlendirmeler sistematik olarak antifosfolipid antikorlarının araştırılmasını içermelidir. Bunlar kanı "yoğunlaştıran" ve toplardamarlarda (flebit olarak adlandırılır) veya atardamarlarda pıhtılaşma (tromboz) riskine yol açabilen otoantikorlardır.

Hastanın gösterdiği belirtilere bağlı olarak başka bazı muayeneler de yararlı olabilir.

< Lupus benzeri bir deri lezyonu ile karşılaşıldığında biyopsi yoluyla lupus tanısını doğrulamak için ciltten parça alınması gerekli olabilir. Ancak bu sadece tanıda tereddüt edildiğinde faydalıdır.

< Kardiyak veya vasküler hasar (ven veya arter) şüphesi durumunda, ekokardiografi - Kardiyak Doppler yapılması gerekir.

< Böbrek hasarı durumunda, hasarın ne kadar ciddi olduğunu öğrenmek için bir böbrek biyopsisi yapılması gerekebilir.

< Nörolojik hasar durumunda, MR gibi tetkiklerle beynin incelenmesi ve/veya lomber ponksiyonla yani belden sıvı alınarak beynin etrafında dolaşan sıvının (beyin omurilik sıvısı olarak adlandırılır) analiz edilmesi gerekir.

< Kan hücrelerinde belirgin bir azalma (sitopeni), lokal anestezi altında alınan hematopoetik kemik iliği (kan üreten) çalışmasını (miyelogram) gerektirebilir.

< Eklem ve/veya kemik ağrısı durumunda başka bir hastalığı ekarte etmek için bazen röntgen veya başka bir görüntüleme tekniği (MRI, ultrason) gereklidir.

Lupusta yapılması gereken tetkiklerin listesi kesin ve sınırlı değildir; çünkü hastalığın bulguları her hastada ve yaşamın farklı dönemlerinde değişiklik gösterebilir. Bu tetkikler yalnızca lupus tanısını koymak için değil, aynı zamanda her bir organın ne ölçüde etkilendiğini belirlemek ve hastalığın seyrini izleyerek alevlenmeleri mümkün olan en erken dönemde tedavi edebilmek için yapılır. Bu değerlendirme, doğru tedavinin seçilmesi açısından büyük önem taşır.