İmmünosupresanların, bazıları bağışıklık sisteminin baskılanmasına bağlı olarak değişen çok sayıda yan etkisi vardır. Her zaman ilaç paketinde yer alan bilgi formuna bakın ve herhangi bir şüpheniz varsa doktorunuza danışın.

Enfeksiyon riski

Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar (immünosupresanlar) kullanıldığında en korkulan yan etki enfeksiyon riskinin artmasıdır. Çünkü bu ilaçlar, vücudun mikroplarla savaşan beyaz kan hücrelerinin sayısını ve gücünü azaltır. Yani ilaç, hastalığı sakinleştirmek için onları baskılar, ama bu sırada mikroplara karşı savunmayı da zayıflatmış olur. Sorun, bağışıklık baskılayıcı ilaçların enfeksiyonlara karşı koruma sağlayan "iyi" beyaz kan hücreleri ile lupustan "sorumlu" olan "kötü" beyaz kan hücreleri arasında ayrım yapmadan beyaz kan hücrelerinin sayısını azaltmasıdır. Bağışıklık baskılayıcı ne kadar güçlüyse, bu risk de o kadar büyüktür.

Bağışıklık baskılayıcı ilaçlar kortikona ek olarak etki eder ve kortizon dozlarının azaltılmasını sağlar. Kortikosteroidlerin kendileri de enfeksiyona neden olurlar ve bu nedenle dozun azaltılması bu riski biraz azaltır.

Düşük kan hücresi seviyeleri riski İmmünosupresanlar, beyaz veya kırmızı kan hücreleri ve trombositler gibi hızla çoğalan hücrelerin çoğalmasını engeller. Bu nedenle, kanın diğer bileşenlerinin büyümesini engelleyebilir ve anemi (kırmızı kan hücrelerinde azalma), trombositopeni (trombositlerde azalma) veya lökopeni (beyaz kan hücrelerinde azalma) gelişimini teşvik edebilirler. Bu risk, kan sayımının düzenli olarak izlenmesini gerektirir (kandaki beyaz ve kırmızı kan hücrelerinin yanı sıra trombositlerin sayısının ölçülmesi gerekir).

Kanser riski

Siklofosfamid için dikkate alınmalıdır. Bu risk, alınan toplam siklofosfamid miktarı ve tedaviye başlandığında kişinin yaşı ile artar. Erkeklerde de kadınlarda da bu risk artabilir. Hastanın yaşı ile uyumlu kullanım ve belki de diğer ilaçların kullanımı bu riski azaltabilir.

Bu ilaçların çoğunda, azatioprin hariç olmak üzere, bebekte doğumsal anomalilere yol açma (teratojenik) riski vardır.

Bu nedenle gebelik sırasında bu tedaviler doktorunuz tarafından kesilecektir.

Kanser riski

Kanser riski uzun vadede düşük bir risktir, ancak önlenmesi gerekir. Çeşitli mekanizmalar söz konusudur:

Kanser hücrelerine veya kanserleşme sürecini kolaylaştıran bazı virüslere (rahim ağzı kanseri için papillomavirüs, lenfomalar için Epstein-Barr virüsü) karşı vücut savunmasının azalması;

Bağışıklık baskılayıcı bazı ilaçların ya da onların vücutta parçalanan yan ürünlerinin doğrudan zararlı etkileri olabilir. Örneğin siklofosfamid isimli ilacın çok nadir görülen bir yan etkisi olarak mesane kanseri riski artabilir. Ama bu da oldukça ender bir durumdur ve ‘Uromitexan’ adında koruyucu bir ilaç verilerek bu riskin önüne geçilebilir. Azatioprin ile tedavi edilen hastalarda uzun süre güneşe maruz kalma gibi diğer risk faktörleri varsa, bu durum ilacın bazı zararlı etkilerini tetikleyebilir. Sistemik lupusta kullanılan immünosupresanlar lenfoma riskini artırmaz. Lupus tek başına, tedavi olmaksızın, diğer birçok otoimmün hastalık gibi lenfoma riskinde hafif bir artışla ilişkilidir. Hatta immünosupresanlar lenfositleri "sakinleştirerek" lenfoma riskini azaltabilir.